BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Ayşe SALTEKİN, Nural ERZURUM ALİM
KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR VE FLAVONOİDLER
 
ÖZ: Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) dünyadaki ölümlerin üçte birinden sorumludur. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) raporuna göre en sık karşılaşılan erişkin ölüm nedenidir. KVH risk faktörleri ile mücadele, erken tanı ve zamanında uygun tedavi bu hastalıkları önemli ölçüde azaltabilmektedir. Sağlıklı bir yaşam için tüketilmesi önerilen taze sebze ve meyveler, çeşitli fitokimyasallar içerirler. Fitokimyasallar; bitkilerde, meyve ve sebzelerde doğal olarak bulunan biyolojik olarak aktif bileşiklerdir. Bu bileşikler KVH dahil birçok kronik hastalığın azalması ile ilişkilidir. Fitokimyasalların bir alt grubu olan polifenoller; sebzeler, meyveler, tahıllar, kuru baklagiller, bitki kaynaklı içecekler ve çikolata da dahil olmak üzere birçok bitkisel gıdada bulunmaktadır. Polifenolik bileşikler arasında bildirilen en biyoaktif bileşikler flavonoidlerdir. Fitokimyasallar özellilkle flavonoidler hakkında yapılan çalışmalarda, kalp sağlığını geliştirici ve iyileştirici etkilere sahip olduğunu gösteren güçlü kanıtlar vardır. Flavonoid alımı ile 5 yıllık mortalite riski arasındaki ilişkinin araştırıldığı bir çalışmada, toplam flavonoid alımı yüksek olanların düşük olanlara göre 5 yıllık ölüm riski daha düşük bulunmuştur. Yapılan bir başka çalışmada flavonol alımında her 10 mg/gün artışın KVH riskindeki %5'lik bir azalmayla ilişkili olduğu gösterilmiştir. Flavonoidlerin KVH azalmasında önemli rol oynayan antioksidan, anti-trombojenik, anti-inflamatuvar ve antihipertansif özellikleri bulunmaktadır. Ayrıca araşidonik asit metabolizmasının enzim yoluyla inhibisyonu, nitrik oksit biyoyararlanımını artırma ve aterosklerozu doğrudan azaltan HDL konsantrasyonu ve fonksiyonu üzerinde olumlu etkileri vardır. İn vitro çalışmalarda flavonoidlerin radikalleri temizleyerek LDL oksidasyonunu inhibe ettiği bildirilmiştir. Sonuç olarak, yapılan çalışmalar bitkisel besinlerin, özellikle sebze ve meyvelerin düzenli olarak tüketiminin içerdikleri fitokimyasallar sayesinde kardiyovasküler sağlığı olumlu yönde etkilediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Kardiyovasküler hastalıklar, fitokimyasal, flavonoid, beslenme



 


Keywords: